احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
510
دائرة المعارف گياه درمانى ايران
انسولين چيست ؟ انسولين يكى از مهمترين و اصلىترين هورمونهاى بدن است كه به آن هورمون رهبر يا هدايتگر هم مىگويند . اين ماده ، عنصر حياتى فرايند سوختوساز است . بنتينگ و بست در سال 1922 انسولين را كشف كردند . اين هورمون را سلولهاى بتاى لوزالمعده توليد و ترشح مىكند . لوزالمعدهى انسان در حدود 200 واحد انسولين ذخيره مىكند . لوزالمعدهى افراد معمولى حدود 20 تا 30 واحد انسولين ترشح مىكند . عمل انسولين شبيه جاروب است . اين هورمون ، گلوكز ، اسيدهاى آمينه و اسيدهاى چرب آزاد را به داخل سلولها مىراند كه در آنجا به صورت انرژى بالقوه ( يعنى به صورت چربى و گليكوژن ) ذخيره مىشوند تا هنگام لزوم مصرف شوند . در افراد سالم ، سطح قند خون به علت كنشهاى هورمونى ، هماهنگ و جبران كنندهى انسولين و گلوكاگن است و دستخوش تغيير زيادى نمىشود . انسولين تنها هورمونى است كه مىتواند از بالا رفتن قند خون تا سطح خطرناك جلوگيرى كند . هورمون گلوكاگن هورمون بسيار سودمندى است و عمل مهمى را در بدن به عهده دارد . انسولين موجب ورود قند از خون به سلول و تبديل آن به انرژى مىشود كه در اعمال حياتى بدن مورد استفاده قرار مىگيرد . ما نمىتوانيم بدون انسولين زنده بمانيم ، بنابراين بايد غذاها را به صورتى مصرف كنيد كه لوزالمعده انسولين را به روش سنجيده ، كنترل شده و مفيد ترشح كند . بهطور كلى انسولين يكى از بازدارندههاى عمدهى تجزيه چربى و يكى از عوامل اصلى تسهيل ذخيرهى چربى در بدن است . بعضى افراد در اثر مصرف زياد شيرينىها و فشار بيش از حد به لوزالمعده ، ممكن است به دو حالت مبتلا شوند : 1 - مقاومت در برابر انسولين 2 - ديابت . 1 - مقاومت در برابر انسولين عبارت است از كاهش حساسيت نسبت به انسولين ؛ يعنى در اين حالت ، سلولهاى چربى ، سلولهاى كبد و سلولهاى عضلات به سطح طبيعى گردش انسولين غير حساس شدهاند ، در نتيجه در اين اشخاص با افزايش اندك و ناگهانى انسولين ، قند خون پايين نمىآيد و براى پايين آوردن آن به انسولين بيشترى نياز است . چاقى متداولترين پيامد مقاومت در برابر انسولين است . 2 - در اين افراد ، لوزالمعده از تحريك دايمى ( به علت مصرف قند ) خسته شده است و نمىتواند وظيفهى خود را به درستى انجام دهد . اين اتفاق منجر به ديابت نوع دوم ( ديابتهاى وابسته به عوامل غير انسولين ) مىشود . در اين افراد ضريب سطح انسولين دو حالت گرسنگى و سيرى را بالا مىبرد . اين افراد در همهى اوقات ( به علت سوختوساز ناقص ) ، صرفنظر از آنچه مىخورند ، براى ذخيره كردن آمادگى دارند . خوشبختانه مىتوان بيش از 50 % از مقاومت در برابر انسولين را كاهش داد و يا طى روندى آن را معكوس كرد . زيرا مقاومت در برابر انسولين بهطور كامل به ژنهاى ارثى ما وابسته نيست . چگونه مىتوان سطح انسولين را كاهش داد يا مقاومت در برابر انسولين را كم كرد تا به ديابت مبتلا نشويم ، از چاقى نجات پيدا كنيم ، سوختوساز بدن تنظيم شود و در نتيجه به انواع بيمارىهاى ناشى از آن مبتلا نشويم . علت اصلى اين مشكل ، مواد قندى خطرناك است بهترين و عالىترين راه سلامتى ، توجه به تغذيه است . سطح انسولين پس از خوردن 50 تا 100 گرم گلوكز در غذاى سرشار از مواد قندى ، معمولا بسيار بالا مىرود و براى چند ساعت در همان حال باقى مىماند . وقتى غذاهاى حاوى كربوهيدرات ( داراى قند زياد ) مىخوريد ، آن هم روزى سه بار و يا بيشتر ( مخصوصا هنگام خوابيدن ) ، شما با اين كار سطح انسولين ترشح شده در خون را 18 ساعت ( در طول 24 ساعت ) بالا نگه داشتهايد . در اين حالت لوزالمعده نمىتواند استراحت